Rusland

image

Gisteravond zag ik Poetin in het nieuws. Verbeeld ik het me of wordt hij wat dikker in zijn gezicht? Ik word afgeleid van de boodschap door dat gezicht. Het verandert. Nog steeds ondoorgrondelijk. Maar ouder. Een wolk van koel charisma en macht. Dat verandert niet. Maar de zwaartekracht trekt.

Tot vrij-naïeve schrik van fruit- en groenten-telers kondigt Poetin sancties af. Ja, natuurlijk gebeurt dat. Na de moeizaam gezamenlijk tot stand gekomen sancties van de EU slaat Poetin terug. Die laat zich echt niet zomaar vloeren.

Ooit was ik in Rusland. In Moskou. En in Soezdal, een dorps stadje, behorend tot De Gouden Ring. Een aantal steden ten Oosten van Moskou met ontelbaar veel kerkjes en datsja’s. Op miraculeuze wijze was ik bestuurslid van de Korczakstichting geworden. De stichting die de ideeën van de Pools-Joodse pedagoog en vernieuwer Korzak uitdraagt en verspreidt. De altijd energieke en enthousiaste voorzitter had ons allen opgepord de conferentie van onze Russische Korczakvrienden bij te wonen.

En daar gingen we. Eerst naar Warschau. Een op-en-top-Oostblokstad van grauw beton. Met een stukje verrassend mooi en authentiek centrum. We bezochten het ghetto. Wat er niet meer was. Maar wel was de Umschlagplatz er nog. Vanwaar alle Joden van Warschau vertrokken naar de vernietigingskampen. Korzak vertrok met zijn weeskinderen en begeleiders ook van daar naar Treblinka. Ze zijn allen vermoord.

Met een gammel vliegtuig van Aeroflot, waar ik nu nooit meer in zou plaatsnemen, vlogen we naar Moskou. Een nog grotere Oostblokstad met brede straten en pompeuze Oostblokarchitectuur. Maar ook met het Rode Plein en het Kremlin. Indrukwekkend. We bivakkeerden daar in een hotel voor militairen. Raymond bevond zich plotseling in de douche tussen enorme, naakte, zwaar getatoeëerde Russen. Die zich lekker uitgebreid en ongegeneerd gingen wassen en scheren. Haren en schuim ontvluchtend piepte hij er schielijk tussenuit.

Op iedere etage van het hotel zat een sleuteldame. Een dikke Russin die onafgebroken naar Russische soaps op t.v. keek. Zuchtend gaf ze je de sleutel, daarbij snel haar blik afwendend om maar niks te missen van het bewegende beeld. De w.c. hoefde je niet te zoeken: die stonk je op iedere etage tegemoet. Het Systeem zorgde ervoor dat ieder zijn taakje had: van de trapleuning boenen tot en met de gouden ster op de voordeur poetsen. Niemand had of wilde het taakje w.c.

Tegenover deze eigenaardigheden stond de ongelooflijke gastvrijheid en toegankelijkheid van onze Russische Korczakvrienden. En van de studenten die ons met alles hielpen: tolken, postzegels met je kopen, op zoek naar een echt lekker koffietentje (anderhalf uur sjokken door louche achterafstraatjes in Moskou). De jonge studenten tolkten in foutloos Duits, Frans en Engels alle Korczak-lezingen. Uren achter elkaar. Onvermoeibaar. En hun tolken was van een verbijsterend hoog niveau. Twee Julia’s, Kyrill en vele anderen maakten op ons grote indruk. We werden door de Julia’s uitgenodigd voor een etentje: na een enorm ingewikkelde tocht met openbaar vervoer door de buitenwijken van Moskou en weer veel lopen, arriveerden we in de enorme flatwijk waar Julia 1 met haar moeder en broer woonde. Een troosteloze tweekamerflat. De moeder en broer had ze weggestuurd. Met ons allen zat het flatje dan ook stampvol. Vol trots serveerden de Julia’s een feestmaaltijd met kaviaar, Pirosjki, een soort gevulde deegballetjes, en wodka.

Wij trakteerden hen op een etentje in de Pizzahut. Daar aten zij nooit: te duur.

We hadden samen lol. En de lezingen waren interessant, evenals de feesten ‘s avonds.

Als ik Poetin zie, denk ik aan de beide Julia’s. En aan Kyrill. Hoe zou het met ze gaan? Hebben ze hun dromen geleefd? Zijn ze op reis gegaan, hebben ze een goede baan? Wat doen ze met hun enorme talenkennis? Ik hoor op het journaal dat het merendeel van de Russen achter Poetin staat. Ik geloof er niks van. Niet de Julia’s en niet Kyrill. Zij weten wel beter. Hoop ik. Nooit hebben we ze weer gezien. Maar onze dochter, die twee jaar na de reis werd geboren, kreeg de mooiste naam: Julia.

Advertisements

Leave a Reply

Please log in using one of these methods to post your comment:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s