αλφα, βῆτα

IMG_4656.JPG
Onlangs liep ik in het prachtige Delft.
Mooie stad. Prachtige gebouwen. Gezellige terrasjes. Sfeervolle grachten. En veel, heel veel, studenten. Bèta’s. Op de een of andere manier kan je dat zien aan deze jongens en paar meisjes. Hoe precies? Tja, het is iets in het gezicht. Serieus. Soms verlegen. Iets minder grote bravoure dan de Amsterdamse student. Niet zo quasi-goed-opgevoed-maar-toch-bezopen en kakkineus als de Leidse. Ooit dacht ik dat ik ook een Bèta was. Tegen beter weten in, maar toch.

Wat is dat eigenlijk, een Bèta? Vroeger, voor de invoering van al die profielen die zo lastig te onthouden zijn, waren er op het gymnasium twee keuzes. Je koos na de derde klas voor Alpha of je koos voor Bèta. Bèta betekende wiskunde, natuurkunde, scheikunde, biologie. Alpha betekende, voor ons gymnasiasten, zes (!) uur per week Latijn en Grieks, minimaal twee moderne talen, aangevuld met economie, wiskunde, geschiedenis of aardrijkskunde.

Alpha’s konden ook kiezen voor een zogenaamd ‘pretpakket’ (alle talen plus aardrijkskunde en geschiedenis). Wat daar precies prettig aan was weet ik niet. Vooral Duits en aardrijkskunde vond ik zelf verschrikkelijke vakken. Sorry, mevrouw B. en sorry, meneer O.

En jullie mogen op jullie beurt ook wel een beetje sorry zeggen; mevrouw B. voor uw sarcastische manier van les geven, meneer O. voor uw meer dan slaapverwekkende lessen. Mevrouw B., u krijgt van mij nog een kans vanwege uw degelijke aanpak en soms, heel soms, de verborgen glimmertjes in uw rechteroog, achter het glas van uw goudomrande bril. Vond u ze toch stiekem leuk, die pubers? Maar ach, Duits, het was de eerste drie jaar een komen en gaan van vervangers geweest. Ik had niets begrepen van de taal. Nooit wat geleerd. Dus heb ik deze, in wezen, prachtige taal laten vallen.

Maar meneer O., met uw lessen belandden we direct op een doodlopende weg. Een oersaai steegje. Ik heb niets geleerd van uw, ongetwijfeld ook prachtige, vak. Exit aardrijkskunde.

In de vijfde klas kwam ik, de nep-Bèta, tot inkeer. Medicijnen wilde ik niet meer studeren. Zeker niet na het ontleden, tijdens de biologieles, van een bloederig en slijmerig koeienoog. Met een wit, lillerig draadje eraan. Ik meen het oogspiertje. Je moest het lensje uit het oog wippen. Ik was direct genezen van mijn kinderdroom.

Scheikunde had ik ook opgegeven. Het bleek dat, als je een paar lessen niet kwam, je de draad kwijtraakte. Ik was een aantal lessen niet gekomen en ik kon de kluwen letterformules niet meer ontwarren. Wiskunde idem dito. Met behulp van de lieve wiskundeleraar meneer M. (voor wie wij allen zeer bevreesd waren, maar die mij heel lief gratis bijlessen gaf. Tevergeefs, dat wel), stapte ik pas in de vijfde klas over naar de Alpha-klas. Dat betekende een jaar Latijn inhalen. Maar alles liever dan nog een Bèta te zijn.

Mijn overstap betekende ook een andere klas. Veel punkers. Paars haar met zeepsop. Een van de punkers, dochter van een Bloemendaalse psychiater, sprak zo plat als een rasechte Jordanese. Ik zag en hoorde het allemaal geïnteresseerd aan. Een kleurrijk klasje was het. Allemaal waren ze goed in de talen. Sommigen zelfs briljant. En allemaal slecht in wiskunde. Dat hoefde je als Alpha dan ook niet te kiezen. Wel waren ze opvallend geïnteresseerd in de maatschappij. In literatuur. In elkaar. Anders dan bij de Bèta’s die weer meer geïnteresseerd waren in sport. En in, ja, waarin eigenlijk nog meer? Niet in elkaar. Er was meer afstand in die Bèta-klas. Ze konden wel heel goed sommen en moeilijke natuurkunde-vraagstukken oplossen.

Vorige week zondag zag ik bij het programma ‘Zomergasten’ het wiskundemeisje Ionica Smeets. Schrijfster van de column ‘Wiskundemeisjes’ in de Volkskrant. Zij stipte in het programma de kloof aan tussen de Alpha’s en de Bèta’s. En vooral snapte ze niet het dedain van de Alpha’s voor alles wat ook maar een beetje naar Bèta ruikt. Formules bijvoorbeeld. Ze liet een stukje zien uit DWDD waarin twee hoogleraren een moeilijk Bèta-onderwerp toelichten. Iets met luchtstromen. Zodra hoogleraar 1 een formule opschrijft, roept Matthijs van Nieuwkerk: ‘Ho, stop maar, niemand kan dit volgen!’ Lachen allemaal.

Beste Ionica: ik ken ze allebei. De Alpha’s en de Bèta’s. De Alpha’s minachten de Bèta’s niet. Ze zijn gewoon stiekem jaloers. Ook zij willen eigenlijk goed zijn in wiskunde. Formules over luchtstromen snappen. Maar ze snappen het niet. En wat kan je dan het beste doen? Je bewondering tonen? Je uiterste best doen om het te begrijpen? Nee.

Als hoogstaande Alpha denk je heel veel van literatuur te weten. Poëzie. Latijn en Grieks. Muziek en kunst. Je denkt ook De Mens en Het Geheel Der Dingen te doorgronden. Terwijl je diep in je hart heel goed weet dat bij het begrijpen van Het Geheel Der Dingen ook wiskunde hoort. En natuurkunde en scheikunde. Zo veel om ons heen komt voort uit de techniek. Zonder techniek geen iPhone. Geen typemachine, geen auto, geen antibiotica, geen licht, geen vliegtuigen.

De Alpha’s hadden ook graag de iPhone bedacht. Of de e-bike. Of de Google-car. Maar om hun minderwaardigheidscomplex te verbergen lachen ze om de nerds. De Bèta’s. Die zich vaak ook zo lekker laten uitlachen. Waarom? Dat weet ik niet.

Mijn eigen Bèta-complex is gelukkig opgelost. My finest hour was het moment dat ik als enige van mijn jaargroep politicologen-in-spe mijn vinger kon opsteken bij de vraag van de docent Statistiek: ‘wie heeft er tenminste vier jaar wiskunde op school gehad?’ Ik bleek van de grote groep studenten de enige te zijn die zo lang het vak wiskunde had gevolgd. Ik haalde dan ook een 8.

Zijn de lieve inspanningen van meneer M. met zijn gratis bijlessen toch nog ergens goed voor geweest.

Advertisements

Leave a Reply

Please log in using one of these methods to post your comment:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s