Lectori Salutem!

IMG_4701.PNG
De Scandinaviërs zijn bezig met een gestage opmars. Zowel in de literatuur als in de wereld van de goede series doen onze bovenburen iets bijzonders.

Ik maakte zelf voor het eerst kennis met een hoge Noorderling, toen ik op advies van vriendin E., een boek kocht van Henning Mankell. ‘Midzomermoord’. Het was wel een triller, waarschuwde E. mij. En ik hield niet van thrillers. Maar zij overreedde mij met haar enthousiasme en ik kocht het dikke boek. In de lieve boekhandel G. te L.

In een mei-vakantie waren wij met onze kleine kinderen beland in het midden van nergens op het verrassend groene en ruige Gran Canaria. Ik had via internet een huisje gehuurd dat alleen te bereiken was via een oneindig-klimmend weggetje, steil naar boven kronkelend. Rechts keken we vanuit ons huurautootje uit op een steeds dieper wordend ravijn. Links werd de bergwand rotstiger en schuurden we bijna de lak van het autootje eraf door de toenemende nauwte van de route.

Wit om de neus stapte mijn echtgenoot tijdens de spannende rit uit om te kijken ‘of we wel goed reden.’ Dat was natuurlijk een gotspe. Goed rijden? Er was geen alternatief! Keren kon niet op dat 2,5 meter brede pad waarop ik voortdurend de hellingproef deed. Natuurlijk was dit de goede weg. En ik reed langzaam, met achterin twee tegen het raam geplakte neusjes, achter mijn witte man aan. Hopend op een teken van leven. Een mens. De sleuteldame. Of ons huis.

We klommen zeer langzaam en behoedzaam verder naar boven en ja, daar stond ons tijdelijke huis! Een Canarische schoonheid, wit met grote, bruine spikkels. Een buitenbarbecue. Een trappetje lager dan het huis flirtte een blauwblauw zwembad met onze bezweette lichamen. Het werd een supervakantie. Met ons kleine jongetje, dat lieveheersbeestjes verzamelde in een Spaans lucifersdoosje. Met ons meisje dat urenlang speelde met de afgrijselijk-felgekleurde Little Pony’s.

Met mango’s en tapas. Sangria. En geblakerde vleesjes van de buitenbarbecue. Wij lagen meestal aan het zwembad. Met een boek en een half oogje op de twee kleintjes in verband met dat diepe ravijn. De steile trappetjes. Het zwembad.

Een van de boeken die ik daar in de zalige warmte las was ‘Midzomermoord’. Ik kon niet meer ophouden met lezen. Spannend, goed geschreven, een heerlijke dikke pil. Wel een beetje raar in de hitte met zo’n koud, Scandinavisch boek. Alhoewel het verhaal zich afspeelt in de Zweedse midzomer. Dus dat klopte dan weer wel.

‘s Avonds, als de kinderen in bed lagen, zaten wij tweeën buiten bij het zachte licht van de, met muggen omzwermde, buitenlamp te lezen. Totdat we een autootje de lange, steile ravijnweg op hoorden rijden. Die stopte. Ik keek op uit mijn boek. Moord en doodslag. Mysterieuze moord en doodslag. Wij keken elkaar aan en dachten hetzelfde. We lazen binnen verder. De deuren en ramen van ons Spaanse huis dicht en grondig afgesloten.

Vanaf die tijd was ik gegrepen. Door thrillers van Scandinavische en IJslandse thriller-schrijvers. Arnaldur Indridason (IJsland), Jo Nesbo
(Noorwegen), Stieg Larsson (Zweden).

Daarna volgden geweldige Scandinavische series: de prachtige verfilming van Stieg Larsson’s trilogie (‘Mannen die vrouwen haten’…, bloedstollend!), alle afleveringen van de boeken met de detective Wallander (van Henning Mankell), ‘The Bridge’ (Zweeds /Deense misdaadserie), ‘The Killing’ (Deense misdaadserie), gevolgd door de intrigerende, politieke serie ‘Borgen’ over een (fictieve) prachtige Deense politica en haar regeringsstrijd en de laatste, maar zeker niet de minste, The Legacy: over een Deense familie die verscheurd wordt door een erfenis. Stuk voor stuk fantastische series: goed gespeeld, geweldig gecast, mooi gemaakt.

En dan ‘mijn’ twee literaire ontdekkingen van vorig jaar en dit jaar: de persoonlijke ontboezemingen van Karl Ove Knausgard met zijn ‘Strijd’: ‘Vader’, ‘Zoon’, ‘Liefde’ en ‘Nacht’. En gisteren las ik eindelijk ‘Twee wegen’ van Per Petterson uit. Ontroerend mooi. Van inhoud. Van taal. Van opbouw.

Wat is dat toch met onze Noorderburen? Waarom schrijven ze zo mooi? Waarom maken ze zulke goede series? In de Volkskrant van zaterdag 30 augustus 2014 vraagt ook de Nederlandse thrillerschrijver Rene Appel zich af wat de Scandinavische thriller zo goed en succesvol doet zijn. Hij denkt dat het komt door de combinatie van de drie M’s: Mensen, Misdaad en Maatschappij. Ik houd het zelf op drie andere ingrediënten: Taal, Talent en Tragedie. En dan vooral de liefde voor Taal, het Talent om te kijken, te denken, te dromen, te doen en de eeuwige Tragiek, die zich nu eenmaal voordoet in het leven.

De lange, lange winter ligt voor ons. Lees, kijk en oordeel zelf. Lees de literaire thrillers van Larsson, Mankell, Nesbo, Indridason. Kijk naar de trilogie die start met ‘Mannen die vrouwen haten’, de Wallanders, ‘The Bridge’, ‘Borgen’ en ‘The Legacy’. Lees het prachtige oeuvre van Knausgard en lees ‘Twee wegen’ van Per Petterson.

Het is vandaag 1 september 2014. Vanaf 10 juli 2014 schreef ik iedere dag een verhaal. Een (Zeer) Kort Verhaal. 54 blogs. Ik heb trouwe volgers. Hen bedank ik voor de mooie reacties. Hun bemoedigende woorden. Hun oplichtende likes. Soms heel vroeg in de ochtend. Of heel laat in de avond.

Het dagelijkse zomerblog sluit ik hierbij af. Maar niet getreurd. Ik schrijf door. En als het een (Z) KV is plaats ik het natuurlijk op dit blog. Dat zal niet meer elke dag zijn. Maar misschien een keer per week. Of twee keer per week. Of twee keer per maand. Schrijven blijf ik doen. Maar het wordt ook tijd voor het ‘serieuze’ werk. Dat kost tijd. Veel tijd. Droom-, denk- en schrijftijd. Schaaf-en schraptijd.

Ik eindig voorlopig met de eeuwen-oude beginzin:

‘Lectori Salutem!’ Gegroet, lezer!
Of beter nog:

‘Benevoli Lectori Salutem!’ Gegroet, lieve lezer!

Advertisements

Leave a Reply

Please log in using one of these methods to post your comment:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s