‘Mijn kanker’

  
In de gids lees ik dat filmmaakster Meral Uslu een documentaire maakte over kanker. Borstkanker. Haar borstkanker. De documentaire heet dan ook ‘Mijn kanker’.

                         *

‘Is er wat op t.v. vanavond?’, vraagt mijn man. Wij zitten aan tafel en eten stoofvlees met spruitjes en puree. Het stoofvlees en vooral de dikke jus zakt in de puree zo heerlijk weg.

‘Zo niet, dan kunnen we wel weer een aflevering kijken van Breaking Bad’, stelt mijn man voor. Met die serie zijn we gisteren begonnen en het ziet er naar uit dat we deze beiden leuk vinden. Onze zoon zit er stil bij. Hij zag alle seizoenen al van Breaking Bad, dat zijn er – meen ik – vijf. Gisteren zag hij ons de eerste aflevering kijken: ‘o, gaan jullie dat kijken, goede serie hoor!’ En weg was hij. Naar een vriend, want als hij geen t.v. kijkt is hij naar een vriend. Hij leeft een overzichtelijk leven, ons kind.

                         *

‘Ik wil vanavond wel die documentaire zien over borstkanker’, zeg ik en ik neem een overheerlijke hap draadjesvlees. ‘Maar ik kan deze ook opnemen, hoor.’

‘Eh, o, nou daar heb ik niet zo’n zin in. Ik neem hem wel op’, antwoordt mijn man. En ik snap het. Ik heb er zelf eigenlijk ook niet zo’n zin in. Maar toch, ik moet het zien. Een verslag van de ziekte die ons beider moeders fataal werd. De ziekte die een schoonzus, een vriendin, een oud-collega bezocht. De ziekte waar ik heimelijk ook bang voor ben. Kanker. Borstkanker.

                         *

Na de tweede aflevering van Breaking Bad gaat mijn man naar boven. ‘Ik ga nog wat lezen’, zegt hij. 

‘Ja, prima’, zeg ik en ik kijk of de documentaire al is afgelopen. Mijn man keert nog twee keer terug naar beneden ‘Ik was wat vergeten’, en eindelijk kan ik gaan zitten en kijken.

                         *

Ik zie een vrouw met borstkanker, of eigenlijk ben ik die vrouw want Meral filmt alles vanuit haar gezichtspunt. We zien de plakjes tumor, die eruit zien als gekleurde klei waarbij alle kleuren door elkaar gekneed zijn. ‘Kijk, dat witte hier is de tumor’, legt een arts uit. Ik zie geen wit. Alleen maar geel, blauw, groen, rood. Je snijdt er gemakkelijk doorheen, valt mij op. De arts laat een gezond stukje voelen door Meral en een tumorstukje: en dan zie ik het. Het tumorstukje is hard en vlak, het gezonde weefsel is zacht en soepel.

                         *

Daarna komen veel artsen voorbij. Wat opvalt is dat het lieve artsen zijn: ze raken de patiente, Meral, liefdevol aan als ze moet huilen. Ze leggen alles geduldig en glashelder uit. Ze zijn vrouw, jong en slim. En gezond. Ze vormen een flink contrast met de zieke filmer die het vertrouwen in haar lichaam volledig kwijt is, bang is en heel veel behandelingen moet doorstaan. 

                         *

We zien Merals moeder, een oudere Turkse dame, die voor haar dochter bidt. ‘Ik heb iedereen gevraagd te bidden voor jou, mijn dochter. Jij voelt je al beter?’, vraagt haar moeder hoopvol. Maar Meral voelt zich niet beter en het verdriet van haar moeder om het verdriet van haar dochter snijdt in je ziel zoals het scherpe mesje van de patholoog in de tumorklei.

                        *

Ik denk aan de moeder van mijn man. De lieve Cootje, onvergetelijke moeder en trotse oma van haar eerste kleinkinderen. ‘Oma verstopte zich altijd met mij onder de kapstok in het halletje’, herinnert mijn dochter zich. Ze was drie toen oma stierf. Maar het is zo. Oma verstopte zich altijd met haar onder de kapstok in het halletje. Ik was erbij, ik heb het gezien.

                        *

Cootje, bij wie de borstkanker na jaren in haar botten terecht gekomen was. Zij leed ondraaglijke pijn maar klaagde nooit. Altijd ging het goed. Alleen haar pasgeboren kleinzonen, daar nam ze afstand van. Dat verdriet van hechten en moeten afhechten was te groot. Mijn bescheiden schoonmoeder die ooit op onze bruiloft op het feest met vele gasten met een heldere stem zo lief en oprecht zei: ‘ik heb er een dochter bij’ ging dood. En dat snijdt nog steeds door mijn ziel als een bijl die nietsontziend een bloeiende boom omhakt.

                         *

Mijn moeilijke moeder met ‘een tumor in haar borst zo groot als een tennisbal’ zoals mijn broer vertelde, ging dood. En dat maakt mij bang.

                         

Nee, ik denk er niet altijd aan, zeker niet. Maar nu ik Meral zie, haar pijn, verdriet en onzekerheid, maakt me dat nerveus. De hormoonkuur waar zij het minst tegenop zag is nog het zwaarst. Huilend vertelt de filmmaakster over het gebrek aan energie, geen zin in sex, somberheid en labiliteit. Een aardige arts legt uit wat de hormoonkuur doet. En het is zonneklaar. Je moet er wel mee doorgaan. Vijf jaar, tien jaar en soms domweg de rest van hun leven moeten vrouwen pillen slikken waar zij doodmoe en somber van worden.

                         *

De liefste in de documentaire is Fatima: zij kookt wekelijks voor Meral een tajine: een stoofgerecht met kip, groente, kruiden en, zo te zien, couscous. Fatima maakt dat ook voor de ‘borstvrouwen’, het clubje vrouwen dat tegelijk met Meral Uslu revalideert. ‘Daar word je beter van’, lacht Fatima verlegen en zij verschikt bij het weggaan haar hoofddoek.

                         *

Ik houd mij maar vast aan de tajine en couscous van Fatima. En aan mijn stoofvlees met zachte puree waar de jus zo heerlijk intrekt. Troosteten. En ik sluip zachtjes naar boven, kruip in bed en geniet van mijn gezondheid. Of mijn onwetendheid. Wie zal het zeggen? 

                         *

Vanavond ga ik uit eten. Met vriendin Ellen. Zij verloor een paar weken geleden haar schoonzus. Antoinette werd 52 jaar. Zij had borstkanker.

                        ***

Advertisements

Leave a Reply

Please log in using one of these methods to post your comment:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s