CITO

  
Gisteren zag ik tweets voorbijkomen over de CITO-toets. Iedere basisschool is vanaf dit schooljaar verplicht een eindtoets af te nemen. De school kan kiezen uit drie toetsen. En good old CITO is daar één van. Eenenveertig jaar geleden maakte ik zelf de CITO-toets. Voordat mijn gedachten  – als snelstromend water in een Alpenbeekje – afglijden naar de voorbijvliegende tijd duw ik ze terug naar de CITO in 1974.

                               *

Van de toets zelf herinner ik mij niet veel. Was ik nerveus? Vast. Ik wilde om onduidelijke redenen – noem het intuïtie, een gevoel – naar het categoriale gymnasium in mijn geboortestad. En ik wist dat ik daar een goede score voor moest halen.

                           *

Het hoofd der school, de gewichtige meneer K., sprak Frans op z’n Ollie B. Bommels: ‘Henrrrri esttt uuuun garzzzzon de diezzzzze aaaaans’. Zo begon hij de facultatieve Franse les in de zesde klas. Meneer K. stond niet op goede voet met mijn moeder. Zij gaf les op mijn lagere school als invalster en van de bombastische heer K. had zij geen hoge pet op. Dat droeg niet bij aan mijn populariteit bij de directeur, tevens leerkracht van de zesde klas. Meneer K. gaf trouwens maar een dag les. Ik herinner mij er niet veel van. Alleen die Franse les waar ik mij op verheugd had maar na één les al genoeg van had, staat mij bij. De bombarie die meneer K. om de tienjarige Henri maakte was afschrikwekkend. Het is een wonder dat ik van de Franse taal bleef houden. 

                             *

De uitslag van de CITO herinner ik mij goed. We kregen een envelop mee naar huis met daarin de uitslag. Ook het schooladvies zat erbij. Thuis maakte mijn moeder de envelop open. De buikpijn van toen voel ik bij deze woorden opborrelen, nu, ruim veertig jaar later. Meneer K.’s advies luidde ondanks de goede CITO en al mijn mooie schoolresultaten van de jaren ervoor HAVO/VWO. Het gymnasium smolt in mijn gedachten weg als een schuimpje in de zon. Bittere tranen weende ik. Maar het kwam goed. Ik doorliep het gymnasium en ja, ook mijn studies daarna verliepen voorspoedig. Ik kwam goed terecht. 

                             *

Mijn oudste kind werd veertien jaar geleden door juf B. op de Christelijke dorpsschool in het ‘slechte rekengroepje’ geplaatst. ‘Falco zit in het slechte reken- én taalgroepje, hij moet steeds wisselen van plaats’, aldus mijn achtjarige kind. Ik ziedde van woedde die middag, rijdend in de auto met achterin mijn argeloze kind. Zij veranderde van school. En na een waanzinnige eindspurt in de twee laatste klassen van de Vrije School behaalde zij haar VWO-diploma. Met wiskunde. Vorig jaar startte zij met haar tweede studie, naast de eerste wel te verstaan. Voor de statistiekvakken haalt ze ruime voldoendes.

                             *

Ik lees een oude column van Wim Boevink over zijn dochter en de CITO. De titel luidt: ‘Een punt in een tabel’. 

“Als jij dit zwarte puntje bent”, zei de meester en wees met zijn pen een punt aan op een lijn, “dan hebben vijftien kinderen gemiddeld over het hele land genomen lager gescoord dan jij. En vierentachtig kinderen hebben hoger gescoord.”

Dat was haar percentiel.

Vierentachtig kinderen hadden hoger gescoord. En het meisje dat acht jaar lang in dit gebouw had lesgehad, had geknipt en geplakt en getekend, en werkstukken gemaakt en taakjes volbracht, en spreek- en boekenbeurten gehouden, over Bibi Dumon Tak en Neil Gaiman – dat meisje was een kleine, zwarte punt in een tabel geworden.’
                             *

Hoe mooi is het al dat meten en weten? Hoe betrouwbaar zijn grafieken, tabellen en testen? Wat zeggen deze over inzet, plezier, doorzettingsvermogen en ambitie?

Wijzelf en onze kinderen zijn geen punt in een tabel maar sterren die hoog aan de hemel stralen. Soms vallen ze in een boog schuin naar beneden en laten ze een oplichtende streep na in de oneindigheid.
                             *

Laat sterren stralen, vallen en weer opstaan. En laten we een lange neus maken naar de CITO, alle meneren K. en juffen B. 

                           ***

Advertisements

Leave a Reply

Please log in using one of these methods to post your comment:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s