Modern art

Bloodline, Zhang Xiaogang *

De vlucht van Chengdu naar Guilin vertrekt volgens onze reispapieren om 7.35 uur. Om 5.00 uur ‘s ochtends haalt een taxichauffeur ons op. De guard bij de poort van het hotel opent het hek vanuit zijn bed in het wachthok. Het bed past precies tussen de twee wanden van het hok. Ik zie een wit laken bewegen en begeleid door een slaapkreun gaat langzaam de ijzeren poort open. Daarachter staat de chauffeur. Snel neemt hij de koffers van ons over. We kunnen niet met hem praten, hij spreekt alleen Chinees.
                       *

Stil en wit van de verbroken slaap zitten we achterin de taxi. In mijn hand knispert het plastic zakje met het ‘ontbijt’ dat het hotel netjes voor ons klaarzette in de ijskast naast de blikjes cola en flesjes bier. Er zitten wat ingepakte cake-jes in, een flesje water en iets dat lijkt op een mini-eierkoek. 

‘Wat is dit?’, vraagt mijn man. Hij houdt een rolletje voor mijn neus. Ik lees op de verpakking dat het een ‘Swiss roll’ is. 

‘Het is een soort cake-je met room ertussen’, antwoord ik. In twee happen verorbert hij de Swiss roll. Het gekookte ei in het zakje laat hij voor wat het is. Ik heb geen honger en ik staar naar buiten. Op de doorgaans overvolle wegen is het op dit tijdstip rustig. De chauffeur rijdt dan ook flink door. Even denk ik aan Diana en Dodi als we met hoge snelheid door een tunnel racen. Ik voel aan mijn riem. Deze zit goed vast.

                           *

Bij het ultra-moderne vliegveld van Chengdu zet de chauffeur ons af. Hij wimpelt de fooi af en ik zwaai naar hem. Een klein lachje zie ik op zijn gezicht. Het is meer een verschuiving rond zijn rechtermondhoek. Snel rijdt hij weg. 

                           *

Wij sluiten aan bij een rij voor een eerste security-check dit keer al vóór de vertrekhal. Vlak voordat wij aan de beurt zijn komt een groep Chinezen aanlopen die zich niks aantrekt van de nette rij. Brutaalweg schuiven zij hun zware koffers voor onze voeten. Ik duw terug, wrik en wring een vrouw voorbij met een zilverkleurige trolley. ‘Blijf je bij mij in de buurt?’, vraagt mijn man maar ik laat deze voordringerij niet zomaar gebeuren. Ondanks het vroege uur ben ik opeens klaarwakker. Zijn ze gek geworden?

                          *

Alle moeite die ik deed om mijn oude plek in de rij terug te veroveren blijkt niet echt nodig geweest te zijn. Onze vlucht vertrekt pas om 8.20 uur. Wij hebben drie uur de tijd. 

In de wachtruimte van gate 37 is het druk. Tientallen Chinezen wachten op hun vlucht. Twee vluchten naar Harbin zijn vertraagd vanwege ‘slechte weersomstandigheden’. 

                         *

Naast mij zit een jonge Chinees. Hij draagt een zwart-wit geblokt overhemd boven een strakke spijkerbroek. Zijn iPhone oortjes maken overuren want ondanks het vroege tijdstip belt hij voortdurend of wordt hij gebeld. Tussen de gesprekken door rochelt hij hevig. Zijn geblokte hemd ruikt naar knoflook vermengd met zweet. Zodra er een ander plekje vrijkomt pak ik mijn spullen en verhuis ik. 

Achter de balie van gate 37 schreeuwt opeens een employee in staccato-Chinees een bericht. Een deel van de mensen reageert als door de bliksem getroffen en snelt naar gate 37. De vertraagde vlucht naar Harbin vertrekt.
                       *

Ik mijmer wat over de afgelopen dagen. Het doorgronden van de Chinese volksaard lastig. In de regel doen ze alsof ze je niet opmerken. Ook al ben je de enige Westerling in de hutong, men kijkt dwars door je heen. Soms willen ze over-enthousiast met je op de foto. Nou ja, niet met mij (donker haar, donkere huid en bruine ogen). Wel met mijn dochter (blond, witte huid, blauwe ogen). Er vormt zich soms een rij met Chinezen die een selfie met haar willen maken. 

                         *

Engels spreken Chinezen niet of nauwelijks en als ze het spreken versta je het niet. Op iedere hoek van de straat en bij ieder zebrapad – waar niemand voor je stopt – staat een man of vrouw met een fluorescerend hesje. Zij gebaren fietsers ietsje naar achteren, duwen voetgangers naar voren, fluiten schril op hun fluitje zodra het licht groen wordt. Het oude communistische ideaal – iedereen aan het werk, al dan niet zinvol – met op de achtergrond de enorme wolkenkrabbers als symbool van de economische hervormingen, het is een vreemde combinatie. 

                       

                          *

In een prachtig gebouw midden in het centrum van Chengdu is ‘The Museum of Modern Art’ gevestigd. Volgens onze gids mag iedereen op vertoon van het paspoort gratis naar binnen. 

‘Misschien kunnen we daar een kopje koffie drinken’, oppert mijn man, denkend aan de Nederlandse musea met hun restaurants en koffie-bars. We nemen in het met marmer beklede gebouw de glimmende roltrap naar de eerste etage. Helaas is de expositieruimte gesloten. Op de tweede verdieping achteraan is een zaal open. 

                           *

Schilderijen met heroïsche taferelen van gehelmde soldaten in camouflage-kleding en stoer-marcherende troepen in felle kwaststreken hangen aan de muren. Op de derde etage zien we een zaal met waterig-geschilderde bergtafereeltjes. Ernaast hangt een velletje met gekalligrafeerde karakters. Een restaurant of koffie-gelegenheid zien we niet. Gedesillusioneerd lopen we naar buiten. 

‘Een mooi gebouw met weinig inhoud’, zegt mijn man. En we filosoferen over kunst die ontroert, verrast, iets uitdrukt van deze of de toekomstige tijd, soms onwelgevallige gevoelens oproept, provoceert, kritiek uitoefent. Ik heb niet het idee dat dat hier op prijs gesteld wordt’, zeg ik.

                            *

Een klein lichtpuntje vormt een enthousiast bericht van onze dochter die haar eerste colleges volgt in Shanghai.

‘Ik heb een superleuke professor!’, appt ze. ‘Hij studeerde aan Harvard en geeft het vak ”Chinese legal system”. Erg interessant.’ 

Ze vervolgt: ‘Hij praat vanuit een normaal perspectief. ”De culturele revolutie verwoestte alles”, zei hij.’

                          *

Wie weet hangt ooit in dat prachtige, halflege gebouw in Chengdu wél verrassende ‘Modern Art’. Vanuit een nou ja, wat is normaal, perspectief. 

                     *** 

*http://www.pacegallery.com/exhibitions/12571/zhang-xiaogang

Advertisements

Leave a Reply

Please log in using one of these methods to post your comment:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s