Nu Even Niet

Wieringerwaard,

Klei en gras en wind

Het weiland van sloot tot sloot in kaart

Ook voor wie hier woont

‘t Wordt nooit gewoon

De Wieringerwaard

Wolken, wit en wijds

Bij molen De Hoop

Antiek te koop

En voor de rivier

Staart Potters stier

Naar Wieringerwaard

Rob de Nijs

(tekst Jan Rot, muziek Jacques Revaux)

Kaarsrechte wegen staan haaks op elkaar en het land is verdeeld in precieze rechthoeken alsof Iemand ooit met veel plezier de geodriehoek hanteerde. Alle hoeken op 90 graden. Recht. En. Duidelijk.

Ik rijd door de polder op zoek naar rust en ruimte. Een droom van vrijstaand wonen met uitzicht op veranderende wolkenluchten, sappig groen met een zwart-witte waas van koeien, wol-wattige schapen en mekkerende lammetjes.

Thuis bleven drie familieleden verstomd achter.

‘Weet je hoe lang je erover doet om daar te komen met het openbaar vervoer?’, vroeg mijn dochter.

‘Als jullie dat willen moet je het doen’, zei mijn zoon. ‘Zelf zou ik graag later hier wonen’, vulde hij aan. En hij keek om zich heen in zijn huis, ons huis nu.

Mijn man zei niets. Hij heeft ook de droom van rust en ruimte. Alleen gaat dit te snel. En ik? Ik moet van mijn onrust af, mijn verliefdheid op dit huis, dat uitzicht, die werkkamer.

Ik draai na de kruising van twee kaarsrechte wegen een oprit op. Het grind knarst zacht onder de wielen van mijn auto. Door de voorruit zie ik achter het huis een vrouw staan. Twee nieuwsgierige meisjesgezichten steken hun hoofd om het hoekje van de woning. De vrouw heeft een hond aan een lijn. Als ik uitstap loopt ze me tegemoet. ‘Ik wacht op de makelaar’, zegt ze.

‘Ja, ik ook, zeg ik, ‘Jaag ik jullie nu het huis uit?’

‘Ik blijf liever niet bij een bezichtiging’, antwoordt de vrouw.

‘Nee, dat snap ik,’ zeg ik en ik vraag: ‘Wonen jullie hier allang?’

‘Wij komen uit Amsterdam. Wij wilden de kinderen rustig laten opgroeien, zonder wachtlijsten voor scholen en zwemlessen.’

‘Tja, dat snap ik’, zeg ik weer.

Ik heb nog 100 vragen aan haar maar het lijkt me niet gepast deze te stellen. We staan bij elkaar als twee onwennige pubers op hun eerste schooldag.

‘Ik zag dat hier een servicepunt is van de bibliotheek’, merk ik op, ‘En er is een Spar’.

De vrouw kijkt mij aan. ‘Er is ook een mooi zwembad’, zegt ze.

‘Blijven jullie hier wel in de buurt wonen als het huis verkocht is?’ vraag ik nieuwsgierig.

‘Ja’, zegt de vrouw en ze kijkt op haar horloge, ‘We zouden niet meer kunnen wennen aan een stad als Amsterdam. Kijk, daar is de makelaar.’ Een bebrilde dertiger hupt uit de auto die hij naast het huis parkeert. ‘Hier is de sleutel’, zegt de vrouw en ze zegt mij gedag. Zijzelf, de hond en kinderen stappen in de auto en ze rijdt weg.

‘Zo, laten we eerst hier maar even gaan zitten’, zegt de makelaar.

We zitten op twee gemakkelijke stoelen achter de woning. Ik kijk uit over groen land, in de verte glinsteren rode tulpen. De zon schijnt. Beukenheggetjes verdelen de brede tuin in, ja, weer rechthoeken.

‘Het is een mooie dag’, zegt de makelaar. ‘Kom, laten we kijken. Het huis is met veel liefde opgeknapt.’ En we lopen door het huis van de vrouw met de hond.

Het stadje vlakbij, de kust met het dorp dat zo lijkt op het Zeeuwse dorp waar we ooit vakantie vierden, de ruimte en rust, geen wachtlijsten en een ‘actief verenigingsleven’, dit alles spookt op de terugweg door mijn hoofd.

Ik kijk voortdurend op het klokje hoe lang het rijden is. Lang.

‘Wij werken beiden in de buurt waar wij wonen’, vertelde ik de makelaar. ‘En het is een eind rijden.’

‘Hier is ook werk’, zei hij en ‘Waar krijg je deze ruimte?’

Thuis won de realiteit het van de droom. En ik probeer maar niet meer te denken aan die poes op de gekleurde poef in de werkkamer, het glinsterende veld met rode tulpen en het gras dat daar toch echt groener is.

Advertisements

Henk & Harry

Handeling: conversatie in de infinity pool

Plaats: Willemstad, Curacao

Tijd: 7 april 2018

Harry

We sijn naar het netjonel park gewees, nou dat was niet echt bijsonder. Er stoan een poar flamingo’s in het water

Henk

We hebben ook de flamingo’s bekeken, de Aloë Vero-plantage én de struisvogels op één dag…., vink, vink, vink!

Harry

We werde gistere langs drie lekkere strandjes gebroch met de bus, lekker makkelijk, overal een uurtje sitte en met de luns werden we bij een restaurantje gedropt, ook lekker makkelijk

Henk

We zijn in dat park geweest, dat natuurpark, Christoffel geloof ik, nou, dat was ook niet veel bijzonders. Heuvel op, heuvel af, het was maar goed dat ik geen automaat gehuurd had, daar kom je die hellinkies niet mee op, man!

Harry (ziet een voorbijvarend cruiseschip)

Das ook lekker, so’n croes…. Lekker ete, op s’n tijd eruit en dan weer lekker fare…Op die schepen werken trouwes alleen maar Filipijnen, joh

Henk

In mei gaan wij altijd naar Griekenland, daar is de zee net zo blauw als hier. En het eten is ook veel goedkoper. Nou hebben we daar als Nederland natuurlijk flink aan meebetaald destijds

(…) Korte stilte

Henk

Wij wonen zelf in een dorp in Twente, lekker rustig. Wij hadden in dit hotel zo’n kamer aan de voorkant, wat een herrie. Dus ik heb het meteen maar even geregeld, de kamer omgeboekt. Een upgrade was het, het kostte wel wat geld, maar dat heb ik ervoor over. Wat een herrie ‘s nachts. Waar woon jij?

Harry

Wij wone an de kust.

Henk

Nou, dat is lekker wonen, zo dicht bij het strand

Harry

In Nederland regent het altijd, nooit ken je naar het strand om effe fijn te sitte.

Henk

Weet je waar het duur wonen is? In Zwitserland! Dat komt door de huizenprijzen, die zijn enorm hoog daar.

Harry

Dat stucwerk hier op die huise.., mot dat nou zo? Je ken toch beter met bakstene werke? Wat een ferstand…

Henk

Tja, dat heb je in dit soort apenlanden

Windig

‘Vandaag is het een beetje te windig’.

De wonderschone serveerster die niet beseft dat deze zin het begin van een gedicht is zet de ijskoude glazen water voor ons neer. Ze lacht haar wonderschone lach.

De golven slaan naast mij neer op de rotsen, we drinken een te duur drankje op een terras naast de Caribische zee. De hordes Amerikanen die als sliertjes uitgeknepen puistjes over de opperhuid van de stad kronkelen hebben dit plekje nog niet gevonden. Dit te windige plekje in de zon op het eiland Curacao.

Inderdaad waait alles op tafel weg. We fixeren servetjes en petjes met het bolvormige vaasje waarin wat groens en roods ligt. Wij knijpen onze ogen dicht tegen de zon. En langzamerhand voel ik mijn hoofd vollopen met zwaarte en snot.

Natuurlijk komt dat door de verschillen tussen warm en koud. ‘s Nachts blaast de airco een scherpe luchtstroom over ons heen, ‘s ochtends zitten wij met de voeten in het aangeharkte, koele zand met de tropenzon in ons gezicht. In de gehuurde auto blaast een mechanische wind ons tegemoet. Even later liggen wij van top tot teen ingesmeerd in de schaduw van een parasol het warm te hebben.

We koelen af in de turquoise zee. Snorkelen, kijken naar gekleurde visjes. Ik zie alleen maar witte, heel doorschijnende. Ze zwenken linksaf. Schieten langs mij heen, onder mij door. Wier dwarrelt door het heldere water. Ik hoor mijn adem.

De zwaarte kan komen door het museum dat we bezochten. Een weldoener knapte het huizen- en binnenplaatscomplex – waarin vroeger slaven werden verhandeld – op. In nauwe doorgangetjes en koele ruimten komt de Afrikaanse geschiedenis naar ons toe met als toegift een tentoonstelling over de slavernij. Ik sta in de nagebouwde scheepsromp en zie de planken met verroeste boeien en ketens. Ik bekijk de schaarse foto’s van wanhopige mensen. Ik zie een beeld van twee vrouwen, de een legt troostend haar hand op de schouder van de ander.

Mijn hoofd zit vol snot.

‘Anders ga je zo even zwemmen’, oppert mijn man. ‘Dan komt het los.’ Los? De zwaarte in mijn hoofd, het snot, niets komt los.

‘Was alles naar wens?’, vraagt het meisje van de wind ons. Ze is mooi en lief. Ze lacht.

‘Het was heerlijk’, zeggen wij.

***

Old pirates, yes, they rob I;

Sold I to the merchant ships,

Minutes after they took I

From the bottomless pit.

But my hand was made strong

By the ‘and of the Almighty.

We forward in this generation

Triumphantly.

Won’t you help to sing

This songs of freedom

‘Cause all I ever have:

Redemption songs;

Redemption songs.

Redemption song,

Bob Marley (1945-1981)

Laat los

Op de voorkant van het vorige-week-weekend-katern Tijd van Trouw staat ‘Papa en mama doen het wel’ Laat dat volwassen kind eens los. Het katern ligt open en bloot op tafel.

Mijn man en ik kijken elkaar aan. Hij deed zojuist de was van ons allen. De uithuiswonende dochter woont weer thuis. De zoon is nooit weggeweest. Ik keek een ‘plan van aanpak’ na, nadat ik – eerlijk is eerlijk – dat zelf aan mijn zoon had aangeboden.

‘Het gaat om een fictief plan hoor’, zei hij achteloos tijdens het door zijn vader en mij voorbereide ontbijt. Toen had ik alle puntjes al op de i gezet.

Laatst fietste ik met onze dochter naar het station. Voor wij vertrokken rende zij drie keer naar boven, voor de sleutel, voor de zooltjes in haar laarzen en voor iets wat ik niet hoorde.

‘Nu kom ik te laat!’, hoorde ik wel, boven haar roffelende voeten uit. Zelf stond ik al vijf minuten met de deurklink van de achterdeur in mijn hand.

In mijn mond lag bestorven: ‘Heb je je portemonnee en OV-kaart?’ maar ik zei niks. Per slot van rekening woonde ze eerder ruim drie jaar op zichzelf waarvan een half jaar in China.

‘Die redt zich prima’, vertelden wij trots en verbaasd aan wie er maar naar vroeg.

Bij het station scheidden onze wegen. Zij ging met studiegenoten naar Den-Haag, ik fietste naar Zandvoort. Het zonnetje scheen, ik zocht bij een strandtent een plekje in de zon, uit de kille wind. De tent was nog niet helemaal af. Losse planken lagen hier en daar op het zand. Bolle kussens waren schijnbaar lukraak op stoelen en bankjes gegooid. Golven spoelden af en aan, ik volgde met mijn ogen de lijnen van schuimend wit op blauwgroen die als oneindige krijtstrepen op een schoolbord het einde van de winter markeerden.

Een vrolijke jongen serveerde mij koffie.

‘U zit zo heerlijk hier!’, zei hij en ik beaamde het. Ik sloot mijn ogen en dacht aan mijn boek in het tasje naast mij. Dat ging ik lezen, in de zon, met achter mij kussens die roken naar nieuw.

In mijn tasje lag ook mijn telefoon. Ik pakte het op. Drie telefoontjes en meerdere WhatsApp-berichten met vraagtekens lichtten op. Mijn dochter. Ik zuchtte en belde.

‘Ja, ik zit nu in de bus’, hoorde ik. ‘Ik was mijn portemonnee en OV vergeten.’

‘O, en nu?’, vroeg ik.

‘Ik kwam erachter dat ik op mijn telefoon een treinkaartje kon kopen en nu zit ik in de bus dankzij de chauffeur die mij liet meerijden zonder kaartje.’

‘Zo, dat is vriendelijk’, zei ik.

‘Ja, en ik leen wel wat geld voor de terugweg van een van mijn klasgenoten.’

‘Dat is dan mooi opgelost’, antwoordde ik.

‘Nou, doehoei! Tot morgen he?! Vanavond eet en logeer ik bij S.’

Ik dacht aan het eten voor vier in de ijskast. En aan de niet opgegeten restjes pasta, stoofvlees en curry van de laatste tijd.

‘Oké, tot morgen’, zei ik.

‘Ik had het toch moeten vragen, van die portemonnee en OV’, dacht ik en ik blies een kuiltje in mijn koud geworden koffie.

We laten ze binnenkort los. Echt.

Happy Christmas

Het is tijd voor de kerstboodschappen. Dit jaar knipten we ze op in drieën.

Mijn man fietste op zijn vrije dag naar de stad om alvast twee kilo patat-aardappelen te halen bij de ecologische supermarkt.

‘Neem je gelijk twee van die lekkere broden mee?’, vroeg ik. En dat deed hij. Ook kocht hij alvast foelie, piment en gist. Dat laatste zat in kleine zakjes met een Frans opschrift. Hij stuurde een foto of het goed was. En het was goed.

*

De dag erop zou hij voor werktijd met onze zoon naar de supermarkt gaan, een dorp verderop.

‘Ik doe het eigenlijk liever zelf, maar een keer in het jaar kan hij wel wat doen’, zei mijn man.

‘Ik ga om half negen morgen weg’, waarschuwde hij ‘s avonds onze zoon. Er kwam geen geluid uit de slaapkamer.

‘Hij zal het wel gehoord hebben, toch?’, vroeg mijn man en ik knikte.

*

Maar omdat ik vrij was ondernam ik de tweede tocht, naar de gewone supermarkt.

‘Het is toch te gek dat jij dat moet doen’, zei ik.

‘Ik ben vrij en ik maak hem zo wel wakker.’ Ik bleef lekker lang liggen. Half negen was ook mij te vroeg. En ik twijfelde. Ook ik deed liever zelf de boodschappen. Maar omdat een kind een keer per jaar wel wat mocht doen, opende ik zachtjes de deur van zijn slaapkamer en zei ik, anticiperend op een levensgroot ochtendhumeur dat onder de kier van de slaapkamerdeur als dunne, witte rook omhoog kringelde, kort en bondig dat ik boodschappen ging doen. Met hem.

*

Even later hoorde ik gestommel. Eenmaal beneden werden twee zwijgzame boterhammen geroosterd, pindakaas werd erop gesmeerd. Ik pakte de tassen, de portemonnee, de sleutels en vroeg: ‘Kom je?’

‘Waar gaan we heen?’

‘Naar Heemstede.’

‘Waarom?’

‘Dat vind ik een prettige Albert Heijn.’

*

In de auto keek hij in het spiegeltje van de zonneklep. Zijn haar viel half over zijn ogen. ‘Shit’, zei onze zoon.

‘Wat is er mis?’

‘Ik zie er niet uit. Ik hoop niet dat ik iemand tegenkom.’

We kwamen niemand tegen.

*

‘J. kan veel eten’, zei hij. J. is een van onze Kerstgasten.

‘O, dan neem ik nog een extra zak afbakbroodjes mee’, zei ik.

Hij stopte een literfles vers sap in de kar.

‘Dat is gezond’, zei hij.

*

En zo vulde ons karretje zich. Op de terugweg naar huis was het stil. Ik dacht aan de derde tocht naar nog een dorp verderop waar ik de bestellingen moest ophalen bij de slager, de groenteboer en de poelier. Zouden alle boodschappen passen in de ijskast en vriezer? Ook moest ik nog even voor het werk inloggen, een collega terugbellen en was ik vergeten mijn afwezigheid-assistent in te stellen.

*

Naast mij keek onze zoon weer in het spiegeltje van de zonneklep. Zijn hoofd hield hij schuin naar voren.

‘Ik ga zo nog even naar de kapper’, zei hij, ‘Ik zie er niet uit.’

Ik keek opzij, zag de zware lok, half over zijn wang, mijn haar, donker en dik.

‘Joh, je ziet er prima uit! Leuk juist, dat wat langere haar.’

*

Thuis pakten we alles uit. En het paste.

***

Foto

                                                                            
Twee discjockey’s vullen de ruimte met loze praat. Hun stemmen gaan tegen elkaar in als pingpongballen van tafeltennissers die wild om zich heen slaan. Heel soms slaan ze een balletje over het net. 

Op een bordje voor mij staat in keurige letters:

Koffiepauze 10.30-10.45 uur

Lunchpauze 12.30-13.15 uur

Theepauze 15.00-15.15 uur.

                                                         *

Met een schuin oog kijk ik naar buiten door de glazen deur naar mijn auto. Deze staat netjes geparkeerd voor de bus waar ik zojuist inklom. Ik zit braaf op een bankje tegenover het bordje. Vaag hoor ik geluiden die van achter komen, mijn oren spitsen zich, ik hoor een lepeltje dat tikt tegen een kopje en zacht lachen. Ik kijk op mijn horloge. Het is 13.13 uur. Mijn afspraak is om 13.25 uur. Dat is zo’n rare precieze tijd dat ik ervoor zorgde – geheel tegen mijn gewoonte in (‘Mam, jij bent altijd te laat’) – ruim voor 13.25 uur aanwezig te zijn.

                                                        *

Het erge is dat ik de afspraak die ik eigenlijk had – een paar weken geleden – geheel vergeten was. Het was de eerste maandag na terugkeer van onze reis naar China, dat leek mij handig. Ik was nog vrij en had dan alle tijd. De maandag ging voorbij en een paar dagen later dacht ik opeens aan de afspraak. Schuldbewust wilde ik bellen, uitleggen dat ik het vergeten was door mijn vakantie, maar het bandje verwees mij naar de site. Ja, de site. Dat ontsloeg mij van het maken van excuses. Ik maakte zelf een nieuwe afspraak via de site, vandaag om 13.25 uur op een plek die ik niet kende. Ik dacht dat het Haarlem-Noord was maar het bleek Schalkwijk te zijn. 

                                                       *

‘Het is daar bij dat winkelcentrumpje, vlakbij de Haarlemmerweg’, zei mijn man behulpzaam. Hij tuurde op het schermpje op zijn telefoon en ik verbaasde mij erover dat hij wist hoe dat werkte met het kaartje.

‘Zie je er tegenop?’, vroeg mijn zoon.

‘Ach, fijn is het niet’, antwoordde ik. Ik zei er niet bij dat ik er geen zin in had en er wel tegenop zag. Het doet ook pijn, nou ja, pijn, lekker is het niet. En het confronteert mij met dat waar ik liever niet aan denk. Mijn moeder, mijn schoonmoeder, mijn schoonzus. Ik denk aan de woorden van mijn broer: ‘Een bult zo groot als een tennisbal’ en ik zie de lieve Cootje voor mij in de zachte schemer van de ziekenhuiskamer. Ik ruik de lucht van ziekenhuis, adem het in. ‘Zorg je goed voor mijn zoon?’, vroeg ze. Een dag later was ze dood. 

                                                       *

Het is 13.15 uur. Ik hoor gestommel. Een dame van middelbare leeftijd neemt plaats achter het bureautje waarop het bordje met de pauzetijden staat. 

‘Goedemorgen’, zegt ze, ‘O nee, goedemiddag al.’

‘Goedemiddag’, zeg ik. Ik houd het ingevulde formulier zichtbaar vast en mijn rijbewijs trek ik uit het hoesje van mijn telefoon. Ik overhandig beide bewijsstukken van mijn komst en bestaan aan de dame. Achter haar staat een jong meisje. Ze lacht vriendelijk.

‘Uw huisarts heet dokter Prinsen?’, vraagt de vrouw.

‘Ja’, zeg ik.

‘Weet u ook hoe de praktijk heet?’

‘Eeeh, nee’ en ik pijnig mijn hersens. Hoe heet de praktijk? 

‘Ik kom er bijna nooit’, zeg ik verontschuldigend.

‘Ik heb het al’, zegt de vrouw. Het meisje stapt naar voren en geeft mij een hand. 

‘U kunt zich hier omkleden, u doet de deur achter u op slot, alle bovenkleding mag uit.’  

                                                          *

Even later sta ik weer in het nauwe gangetje van de bus. ‘U krijgt binnen twee weken de uitslag’, zegt de dame vriendelijk. Met een raar soort opluchting verlaat ik de bus, loop het ijzeren trappetje af, naar mijn auto. 

                                                           *

‘Hoe ging het?’, informeerde mijn zoon ‘s avonds. Hij nam een hap pompoensoep. Zijn lippen kleurden een beetje oranje.

‘Ja, het ging’, zei ik. 

‘Wanneer krijg je de uitslag?’, vroeg mijn man.

‘Over twee weken’, zei ik. 

                                                            *

En dan kan ik het allemaal weer vergeten. Twee hele jaren lang.
                                                          ***

Yellow submarine

                     
So we sailed up to the sun

Till we found the sea of green

En nu schrijf ik over stilte in huis, een ijskast die aanfloept. De poes die zich naast de stoelpoot neervleidt, twee stoelen verderop. Dichtbij, maar toch ver genoeg voor haar afstandelijke poezenhartje. 

                       *

Buiten in de tuin fluit een vogeltje. De planten in de potten hebben nog bloemen maar gele bladeren schemeren tussen de groene. De bladeren van de druif krijgen lichtbruine randjes. Dit jaar heb ik geen druif gezien. Zouden we straf krijgen omdat we nooit wat met hem doen? Niet snoeien, niet plukken, alleen een beetje bijknippen als het de spuigaten uitloopt.

                       *

Boven is het stil. De mannen slapen. Op de tafel stond vanochtend een gele onderzeeboot van Lego. Onze zoon gaf deze aan zijn vader die jarig was. Toen ik naar bed ging was de zoon bezig de stukjes in en aan elkaar te klikken tot een gele onderzeeboot. En nu is hij af. De Yellow Submarine. De vier Beatle-poppetjes staan gebroederlijk op een rijtje voor de boot. Ze staan op een smal rechthoekig plankje. Hun vierkante hoofdjes lijken aandoenlijk veel op de echte. John heeft een sterrenkijker in zijn grijphandje. De kijker kan net niet goed voor zijn ogen gedraaid worden want dan glipt hij uit zijn stijve handje.

                           *

De stilte van dit huis staat in schril contrast met het lawaai van Shanghai, waar wij waren. Een stad die de mens nietig maakt.                    

                         *

‘Ik ben blij dat jullie er weer zijn’, zei onze zoon. ‘Het was erg stil.’ Onze dochter appt vanuit Shanghai: ‘Superleuk dat jullie er waren!’ Ze voegt twee tevreden zwaaiende poppetjes toe aan het berichtje. Het is fijn om thuis te zijn, het was fijn daar te zijn.

                      *

Een dreigende lucht hangt boven de tuin. Twee kranten vallen op de mat. De ijskast floept aan. Een fietser flitst voorbij.

                        *

De onderzeeboot van Lego staat nu op de kast. De kijker van John is op mij gericht alsof hij zoekt naar een verborgen avontuur in mijn hoofd. The sun, a sea of green. Ik wend mijn hoofd af. Nu even niet. 

                       ***